- راکت پرانی روز بیست و ششم ژانویه 2013، دنباله ای نداشت. علیرغم این امر، در روزاول مارس چند مورد بی نظمی خشونت آمیز در مجاورت جداره امنیتی درشمال نوار غزه روی داد و در جریان آنها به سوی نیروهای ارتش اسرائیل بطری آتش زا و سنگ پرتاب شد و حتی با اسلحه سبک به طرف آنها آتشباری گردید که کسی زخمی نگردید.
- این هفته بی نظمی در سراسر کرانه باختری رود اردن با عنوان همبستگی با زندانی های امنیتی در اسرائیل ادامه داشت ولی از میزان درگیری بین تظاهر کنندگان فلسطینی و نیروهای امنیتی اسرائیل کاسته شده بود و تنها چند درگیری در «بلعین» و «محل های سابقه دار» دیگر رخ داد.
- در ماه های اخیر یک باند تروریستی حماس توسط نیروهای امنیتی اسرائیل در شهر «حبرون» (الخلیل) شناسایی شد. این باند توسط یکی از فعالان حماس که در چارچوب معامله بر سر آزادی شلیط به نوار غزه تبعید شده بود، رهبری می گردید. اعضای باند قصد داشتند علیه شهروندان اسرائیلی به تعرض و آتشباری دست بزنند و برای آسیب رسانیدن به جان آنها بمب کار بگذارند ولی پیش از آنکه بتوانند نقشه خود را اجرا کنند دستگیر شدند.
نخستین شلیک راکتی از زمان پایان عملیات نظامی «ستون ابر»
- در پی شلیک راکتی در بیست و ششم فوریه 2013 و افتادن آن در جنوب بندر «اشکلون»، راکت دیگری پرتاب نشد. در مورد این شلیک راکتی، «ایهاب الغصون»، رییس اطلاعات در دولت حماس ادعا کرد که اسرائیل آن را ساخته و پرداخته و قصد دارد افکار جهانی را از موضوع مرگ زندانی فلسطینی «عرفات جرادات» منحرف کند («الرای آنلاین»، بیست و ششم فوریه 2013).
بی نظمی در مجاورت جداره امنیتی
- در اول مارس2013 چند بی نظمی خشونت بار در مجاورت جداره امنیتی در شمال نوار غزه صورت گرفت.ساکنان نوار غزه به جداره نزدیک شدند و به سوی نیروهای ارتش اسرائیل سنگ و بطری آتش زا پرتاب کردند. همچنین با اسلحه سبک به سوی آنها به آتشباری پرداختند[3]. رسانه های فلسطینی گزارش دادند که در جریان این رویدادها سه تن از سرنشینان در اثر آتشباری نیروهای ارتش اسرائیل به طور سطحی و متوسط در شمال جبلیه مجروح شده اند («صفا»، «فلسطین آنلاین»، اول مارس 2013).
بی نظمی در کرانه باختری
- در پی انجام مراسم خاکسپاری زندانی فلسطینی «عرفات جرادات» در بیست و پنجم فوریه 2013، بی نظمی در سراسر کرانه باختری رود اردن به عنوان همبستگی با زندانیان فلسطینی اعتصاب غذا کرده در زندان های اسرائیل ادامه یافت. علیرغم این امر میزان درگیری ها بین تظاهر کنندگان فلسطینی و نیروهای امنیتی اسرائیل کاهش یافته بود.
- روز جمعه اول مارس 2013، چند درگیری بین نیروهای امنیتی اسرائیل و تظاهر کنندگان در چند محل همیشگی در کرانه باختری رود اردن رخ داد که چند مورد از آنها ذکر می شود:
- در بلعین- در روستای «بلعین»، فلسطینی ها مراسمی به مناسبت هشتمین سالگرد مبارزات خود علیه جداره امنیتی با حضور نخست وزیر فلسطینی سلام فیاض، فرماندار رام الله، لیلا غانم و چند تن دیگر از سران حکومت خودگردان فلسطینی برگزار کردند. سلام فیاض در سخنرانی در این مراسم موضوع تظاهرات در بلعین را یادآور شد و گفت این تظاهرات به الگویی برای «مقاومت مردمی بدون خشونت» مبدل شده است و باید از آن تقلید کرد. تظاهر کنندگان به سوی نیروهای امنیتی سنگ پرتاب کردند و بنا بر گزارش ها، بیست و پنج تن از آنها در درگیری زخمی شدند. سلام فیاض نیز به دلیل استنشاق گاز اشک آور که از سوی نیروهای امنیتی اسرائیل به سوی سنگ پرانان پخش شده بود، از محل بیرون برده شد («الحیات الجدیده»، اول مارس 2013).
تظاهرات در روستای «بلعین»، به مناسبت هشتمین سالگرد «مقاومت مردمی» علیه جداره امنیتی («وفا»، اول مارس 2013)
- در حبرون (الخلیل)– در شهر حبرون ده ها فلسطینی در میدان ساعت برای اعتراض نسبت به بسته شدن خیابان «الشهداء» گرد آمدند. آنها به سنگ پرانی پرداختند و موجب بسته شدن جاده برای یک مدت کوتاه شدند. سرانجام نیروهای امنیتی آنها را پراکنده ساختند. در مجاورت محله «بیت هداسا» نیز فلسطینی ها گرد آمدند و سنگ به سوی خانه های ساکنان پرتاب کردند که در نتیجه شیشه چند پنجره شکست. بنا بر گزارش فلسطینی ها چند تن از تظاهر کنندگان و از جمله یک افسر پلیس فلسطینی زخمی شدند («الحیات الجدیده»، دوم مارس2013).
- بیتونیا- در مجاورت زندان «عوفر»، ده ها تظاهر کننده فلسطینی با نیروهای امنیتی اسرائیل درگیر شدند و به گزارش فلسطینی ها در جریان این تظاهرات یک عکاس فلسطینی زخمی شد («معان»، اول مارس2013).
جوانان فلسطینی در مبداء روستای «تعلین»، سنگ پرتاب کردند و لاستیک آتش زدند («وفا»، اول مارس 2013)
شناسایی یک باند تروریستی در منطقه حبرون (الخلیل)[4]
- نیروهای امنیتی اسرائیل در ماه های اخیر یک باند تروریستی وابسته به شاخه نظامی حماس را در منطقه حبرون (الخلیل) شناسایی کردند. این باند از سوی یکی از فعالان حماس که در چارچوب «معامله شلیط» به غزه تبعید شده بود رهبری می گردید. اعضای باند قصد داشتند علیه شهروندان اسرائیلی به آتشباری دست بزنند و برای آسیب رسانیدن به جان آنها بمب کار بگذارند ولی پیش از آنکه بتوانند نقشه های خود را اجرا کنند دستگیر شدند. یکی از اعضای باند یک بمب لوله ای در اختیار داشت و رهبری باند را منجد موسی دیاب جونیدی 23 ساله ساکن حبرون برعهده داشت. وی در جریان بازجویی اعتراف کرد که با «باسل هیمونی»، فعال حماس در شهر حبرون که در چارچوب معامله شلیط آزاد شد و به نوار غزه تبعید گردید ارتباط داشته است.
فراخوانی سازمان جهاد اسلامی فلسطین به انتفاضه
- خالد البطش، عضو ارشد جهاد اسلامی فلسطین، از تشکل های فلسطینی خواست که به روند درگیری ها با نیروهای امنیتی اسرائیل در کرانه باختری اردن بپیوندند و یک «انتفاضه واقعی» به وجود بیآورند. او خواهان تشکیل کمیته همآهنگی در مناطق فلسطینی جهت اداره درگیری با اسرائیل شد و هشدار داد که مبادا تشکیلات امنیتی حکومت فلسطینی مانع از انتفاضه شود(«الرساله.نت»، بیست و هفتم فوریه 2013).
ادامه رویدادهای همبستگی با زندانیان
- علیرغم کاهش نسبی اعتراض های مردمی در زمینه همبستگی با زندانیان فلسطینی، این امر تا حدی ادامه یافت. دو تن از زندانیان اعتصاب غذا کرده به نام های جعفر طارق الدین و طارق قعداندر پی رسیدن به توافق با دادگاه اسرائیل مبنی بر این که زندانی شدن آنها بدون ارائه کیفرخواست ادامه نخواهد یافت، اعتصاب غذای خود را شکستند. سازمان جهاد اسلامی فلسطین که این زندانی ها به آن وابسته می باشند، به آندو به دلیل «پیروزی» بر سیاست اسرائیل تبریک گفت («فلسطین الیوم»، بیست و هفتم فوریه2013).
- محمود عباس،خانواده عرفات جرادات زندانی فلسطینی را که در زندان «مگیدو» درگذشت، به دفتر خود پذیرفت و به آنها اطلاع داد که از دبیرکل سازمان ملل متحد درخواست کرده یک کمیته تحقیق برای بررسی پیرامون مرگ عرفات جرادات تشکیل شود(«الحیات الجدیده»، اول مارس2013). همزمان، قدوره فارس، رییس باشگاه زندانیهای فلسطینی اظهار داشت احتمال شکایت به دیوان بین المللی لاهه در مورد مرگ جرادات مورد بررسی قرار گرفته است («الحیات الجدیده»، سوم مارس 2013).
اطلاعیه شاخه نظامی جبهه خلق برای آزادی فلسطین
- در زمینه حمایت و همسویی با مبارزه زندانیان فلسطینی، اخیراً «یگان های ابوعلی مصطفی»، شاخه نظامی تروریستی «جبهه خلق برای آزادی فلسطین» اطلاعیه ای به این گونه انتشار داد: (گلوله هایی که به سر رحبعام ذئبی اصابت کرد[5] می تواند بر سر شما فرود آید زیرا سلاح ما نمایشی و تنها برای رژه نظامی نیست و سر شما را باید هدف قرار دهد و فلسطین را به گورستان شما تبدیل کند (اطلاعیه قرائت شده از سوی یک فرد نقاب پوش، «یوتیوب»،Youtube, بیست و شسم فوریه2013).
نتایج کالبد شکافی عرفات جرادات
- در بیست و هشتم فوریه2013،اطلاعه دیگری از سوی وزارت بهداری اسرائیل انتشار یافت که به موجب آن، کالبدشکافی از جسد جرادات نشان داده است که خونریزی دنده های شکسته او، نزدیک به زمان مرگ روی داده و در اثر تلاش جهت باز گردانیدن جرادات به حیات توسط کادر پزشکی زندان و نیروهای پزشکی به مدت پنجاه دقیقه، به وجود آمده است و نشانه دیگری در جسد از وارد آمدن جراحت دیده نشده است. نتایج مربوط به این که جرادات زهر خورده باشد، و یا بیماری دیگری که موجب مرگ شده باشد نیز منتفی است و باز هم آزمایش هایی انجام خواهد گردید تا معلوم شود سبب مرگ چه بوده است.
- فلسطینی ها نتایج آزمایش ها را رد کردند و خواهان تشکیل یک کمیته بررسی بین المللی شدند:
- محمود عباسگفت که طرف فلسطینی انتظار دارد یک تحقیق پزشکی بین المللی انجام شود تا معلوم گردد جرادات چگونه مرده است. به گفته عباس، پزشکی قانونی فلسطینی به این نتیجه رسیده که دلیل مرگ جرادات نتیجه شکنجه هایی بوده که به او وارد شده گرچه نشانه ای که این امر را محرز سازد وجود ندارد و باید منتظر تشکیل یک کمیته تحقیق بین المللی شد («وفا»، بیست و ششم فوریه 2013).
- صائب عریقات،عضو کمیته اجرایی ساف گفت که در پی دریافت گزارش کالبد شکافی، فلسطینی ها با سازمان ملل تماس گرفته اند. عریقات با رابرت سری فرستاده سازمان ملل نیز دیدار کرد و از جانب محمود عباس از او خواست تا از دبیر کل سازمان ملل بان کی مون بخواهد در زمینه برپایی کمیته تحقیق بین المللی اقدام کند تا دلیل مرگ جرادات مشخص شود («العربیه»، بیست و پنجم فوریه2013).
- عیسی قراقع، وزیر مسئول امور زندانیان در حکومت خودگردان فلسطینی گفت که این تشکیلات به بررسی احتمال مراجعه خود به دیوان بین المللی جنایی در لاهه پرداخته چرا که اسرائیل تنها به کمیته های تحقیقی داخلی اسرائیلی بسنده می کند و دستگاه قضایی اسرائیل اجازه نمی دهد که علیه سران این کشور اقدام قضایی صورت پذیرد («رادیو قاهره»، دوم مارس 2013). در کنفرانس مطبوعاتی مشترک با یک پزشک فلسطینی که در کالبد شکافی شرکت داشت، عیسی قراقع، گفت که جرادات در نتیجه شکنجه های سخت وارده درگذشته و بر روی جسد وی نشانه های خشونت شدید دیده شده است («الحیات الجدیده»، اول مارس 2013).
حماس برای تظاهر کنندگان تی شرت «انتقاضه زندانیان» تولید کرد
- سایت فیسبوک «اجناد»، (جنبش حماس در کرانه باختری رود اردن) اطلاعیه ای انتشار داد که به موجب آن شاخه نظامی حماس نوعی تی شرت برای جوانان فلسطینی تظاهر کننده در کرانه باختری رود اردن که علیه اقدامات اسرائیل در مورد زندانیان فلسطینی اعتراض می کنند، تهیه کرده است. بر روی تی شرت ها لوگوی شاخه نظامی حماس همراه با عنوان «انتفاضه زندانیان» دیده می شود (سایت فیسبوک «اجناد»، بیست و پنجم فوریه2013).
رویدادها در نوار غزه به مناسبت حمایت از زندانیان فلسطینی
- در نوار غزه تظاهرات و همآیش ها به عنوان همبستگی با زندانیان فلسطینی در زندان های اسرائیل ادامه یافت. در چهارچوب این امر یک همآیش مبنی بر همسویی در «الرفح» از سوی جهاد اسلامی فلسطین برگزار شد («پال تودی»، دوم مارس 2013). حماس یک تظاهرات اعتراضی با شرکت اطفال کودکستانی نیز در مجاورت گذرگاه مرزی «ارز»، ترتیب داد («فلسطین – اینفو»، بیست و ششم فوریه 2013). وزارت اوقاف در دولت حماس در نوار غزه در روز چهارم مارس 2013Tیک همآیش همبستگی در برابر دفتر صلیب سرخ در غزه ترتیب داد («فلسطین – اینفو»، چهارم مارس 2013).
اوضاع در گذرگاه ها
- در پی شلیک یک فروند راکت در روز بیست و ششم فوریه 2013 به سوی منطقه بندر «اشکلون»، اسرائیل تصمیم گرفت که به طور موقت گذرگاه «کرم شالوم» را بر روی آمد و شد کالاها ببندد و آمد و شد فلسطینی ها را در گذرگاه مرزی «ارز» نیز محدود کند (سخنگوی ارتش اسرائیل، بیست و ششم فوریه 2013). در پی بسته شدن گذرگاهها، حاتم عوجه معاون دستیار وزیر اقتصاد دولت حماس خواهان افزایش تلاش ها جهت گشودن گذرگاه «الرفح» برای انتقال کالا گردید تا نیازی به «ارحام اسرائیل اشغالگر» نباشد. («قدس.نت»، سوم مارس 2013).
- در چهارم مارس 2013، اسرائیل بازگشایی گذرگاه ها را تأیید کرد ولی تشکیلات امنیتی حکومت حماس مانع از گشایش گذرگاه «کرم شالوم» شد، زیرا خواهان آن بود که خود جای مأمور حکومت خودگردانی فلسطینی را در آنجا بر عهده گیرد. حماس نیز از فلسطینی هایی که از سوی یک شرکت امنیتی این گذرگاه را اداره می کنند خواست تا زمانی که درخواست هایش اجابت نشده به آنجا نروند. حماس خواهان آن شده که خود از هر کامیون که وارد نوار غزه می شود، عوارض دریافت کند که چنین درخواستی با وضع موجود منافات دارد و هدف از آن، افزودن بر درآمد حماس و کاهش نفوذ حکومت خودگردان فلسطینی در راه اندازی گذرگاه است. شاید دلیل این تصمیم، کاهش درآمدهای حماس در نتیجه محدود شدن فعالیت قاچاق در پی تخریب تونل های زیرزمینی نوار غزه و مصر باشد (همآهنگ کننده عملیات در مناطق فلسطینی، چهارم مارس 2013).
- در واکنش نسبت به جلوگیری از فعالیت شرکت فلسطینی در گذرگاه، آقای «زیاد الثاثا» وزیر دارایی در حکومت حماس گفت که دولت حماس خواهان رقابت آزاد بین شرکت های فلسطینی که مایل باشند مسئولیت انتقال کالاها را در گذرگاه «کرم شالوم» بر عهده بگیرند، است و با منحصر شدن اداره گذرگاه به یک شرکت مخالف است. به گفته «الثاثا»، رقابت در مورد اداره گذرگاه برعهده ساکنان است زیرا در نتیجه چنین رقابتی، بهای کالاها ارزان تر تمام خواهد شد. او همچنین یادآور گردید که حکومت حماس به هیچ وجه نمی خواهد اداره گذرگاه توسط اسرائیل انجام شود (مصاحبه با روزنامه «ملت چین»،سوم مارس 2013).
عملیات مربوط به تخریب تونل های زیرزمینی توسط مصر
- در پی ادامه تخریب تونل های زیرزمینی از سوی مصر در منطقه «الرفح»، حماس و ساکنان نوار غزه دچار نگرانی شده اند و از آن بیم دارند که بسته شدن تونل ها موجب کمبود لوازم و به ویژه مصالح ساختمانی و گران شدن بهای آنها شود («معان»، دوم مارس 2013). منابع مصری گزارش دادند که دو هیأت از سوی کادر رهبری حماس از مصر دیدار کرده و در این زمینه با محمد مرسی، رییس جمهوری مصر و مقامات اطلاعاتی آن کشور گفت و گو کرده اند و در جریان این دیدارها نمایندگان حماس کوشیده اند موجب لغو تصمیم وزیر دفاع مصر در مورد تخریب تونل های زیرزمینی شوند («پال پرس»، دوم مارس 2013).
- در مقابل، علاء الرفعتی، وزیر اقتصاد دولت حماس گفت که تأثیر اقدام مصر در نوار غزه در مرحله کنونی اندک بوده و موجب کمبودی در کالاها نشده است. به گفته الرفعتی، در پی تخریب تونل ها، تنها بیست درصد از میزان کالاهای قاچاق به نوار غزه کاسته شده است. الرفعتی ارزیابی کرد که به زودی تونل ها فعالیت عادی را از سر خواهند گرفت («قدس.نت»، سوم مارس 2013) .
سران حماس با شیخ یوسف القرضاوی دیدار کردند
- سران حماس دوبار در قطر با شیخ یوسف عبدالله القرضاوی شخصیت همسو با جنبش اخوان المسلمین که مرجع مذهبی حماس نیز به شمار می آید دیدار کردند. خالد مشعل، رییس کمیته اجرایی حماس، در بیست و پنجم فوریه 2013 و اسلام شهوان، سخنگوی وزارت کشور در حکومت حماس با او در دوم مارس دیدار کرد و قرضاوی از فلسطینی ها خواست بردبار باشند و خویشتن داری نشان دهند (وبسایت «شیخ القرضاوی» دوم مارس 2013)[6]
در طرف راست: دیدار خالد مشعل با شیخ یوسف القرضاوی (وبسایت «شیخ القرضاوی»، بیست و هفتم فوریه 2013).
در طرف چپ: اسلام شهوان، سخنگوی وزارت کشور حکومت حماس در نوار غزه با شیخ یوسف القرضاوی دیدار کرد (وبسایت «شیخ القرضاوی»، دوم مارس 2013).
بهینه سازی تشکیلات ویژه آموزش نیروهای امنیتی
- محمود صلاح، رییس تشکیلات آموزش در وزارت کشور و تشکیلات امنیت ملی حماس از نزدیک میزان پیشرفت بنای ساختمان سازی ها و محل جدیدی را که برای آموزش نیروهای امنیتی در دست احداث است، مورد بازدید قرار داد. (فیسبوک وزارت کشور دولت حماس در نوار غزه، دوم مارس 2013). این محل که ستاد فرماندهی تشکیلات امنیتی حماس است در جریان عملیات «ستون ابر»، هدف حمله قرار گرفت.
عملیات ساختمانی و گسترش تأسیسات اداری وزارت کشور و تشکیلات امنیتی در محوطه انصار غزه (فیسبوک وزار کشور حکومت حماس در نوار غزه، دوم مارس 2013)
تمرین تیراندازی از سوی تیپ خان یونس سازمان جهاد اسلامی فلسطین
- نیروهای تشکل های صلح ستیز در نوار غزه از توافق آرامش به دست آمده در پایان عملیات نظامی «ستون ابر»، بهره می گیرند و می کوشند کادرها و عملیات فعالان مختلف خود را هرچه بیشتر سامان دهند. در این چارچوب، تیپ «خان یونس»، شاخه نظامی جهاد اسلامی فلسطین، در بیست و پنجم فوریه 2013 یک تمرین تیراندازی در میدان ویژه این کار ترتیب داد. از عکس هایی که در وبسایت حماس چاپ شده می توان دید که فعالان با تیربار سنگین تیراندازی کرده اند (وبسایت حماس، بیست و پنجم فوریه 2013).
محمود عباس به مدیر شبکه تلویزیونی المیادین لبنان که وابسته به حزب الله است، گذرنامه دیپلماتیک اعطا کرد
محمود عباس در روز دوم مارس 2013 در شهر امان، پایتخت اردنف با غسان بن جدو مدیر شبکه «المیادین»، لبنان دیدار داشت و در جریان آن به او گذرنامه دیپلماتیک فلسطینی اعطا کرد («معان»، دوم مارس 2013). یادآوری می شود: که شبکه «المیادین» لبنان، در ژوئن 2012 کار خود را با این هدف آغاز کرد که بتواند به رقیبی برای شبکه های ماهواره ای مهم عربی «الجزیره» و «العربیه» مبدل شود. این شبکه تلویزیونی توسط غسان بن جدو روزنامه نگار ارشد پیشین در شبکه «الجزیره» و از نزدیکان حزب الله تأسیس شد. حزب الله از این شبکه تلویزیونی برای انتشار مطالب مورد نظر خود استفاده می کند[7].
محمود عباس به غسان بن جدو شخصیت رسانه ای و مدیر شبکه تلویزیونی «المیادین» لبنان که از نزدیکان حزب الله است، گذرنامه دیپلماتیک فلسطینی اعطا می کند («معان»، دوم مارس 2013)
[1] این آمار تا پنجم مارس 2013 را دربرمی گیرد. داده های آماری شامل شلیک خمپاره ای نیست.
[2] این آمار شامل شلیک خمپاره نمی شود.
[3] به نوشته یوسی یهوشوع در روزنامه «یدیعوت آخرونوت»، گلوله هایی که از سوی محل جداره شلیک شد به وسیله نقلیه نظامی فرمانده تیپ شمالی برخورد کرد («یعدیعوت آخرونوت»، سوم مارس 2013).
[4] براساس وبسایت شباک، سرویس امنیت داخلی اسرائیل.
[5] رحعبام ذئبی وزیرگردشگری اسرائیل بود که در هفدهم اکتبر 2001 در آستانه درب اطاقش در هتل هایات در اورشلیم به قتل رسید. قتل توسط فعالان جبهه خلق برای آزادی فلسطین انجام گرفت.
[6] برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد شیخ یوسف القرضاوی، به گزارشی که از سوی مرکز مطالعاتی ما به تاریخ بیست و هفتم فوریه 2011 در وبسایت ما انتشار یافت، با این عنوان مراجعه شود: «خطوط شخصیتی شیخ دکتر یوسف عبدالله قرضاوی، از مجتهدین ارشد مسلمانان اهل تسنن همسو با اخوان المسلمین».
[7] شبکه «المیادین» در بیست و پنجم ژانویه 2013 با محمود عباس مصاحبه داشت.