رئوس گزارش
1. روز بیست و ششم ژوئیه 2014 در پایان آتش بس موقت، در خصوص تمدید آن ابهام وجود داشت. اما بامداد بیست و هفتم ژوئیه کابینه محدود سیاسی – امنیتی اسرائیل تصمیم به تمدید 24 ساعته آتش بس گرفت هرچند که حملات راکتی ادامه یافت. در ادامه، حماس نیز از موافقت خود با آتش بس موقت برای 24 ساعت دیگر خبر داد ولی اسرائیل آن را رد کرد زیرا حملات راکتی حماس تداوم داشت. در همین حال، نخست وزیر اسرائیل تصمیم گرفت که دستور قطع آتشباری را صادر کند مگر آنکه به حملات گروههای تروریستی پاسخ داده شود.
2. در صحنه عملیاتی، آتشباری تا حد زیادی فروکش کرده ولی اقدامات ارتش اسرائیل برای انهدام دالان های زیرزمینی زیادی که تروریست های فلسطینی از غزه به سوی اسرائیل با هدف های خرابکاری حفر کرده بودند، ادامه یافت و سخنگوی ارتش اسرائیل گفت، مقابله با تونل ها ادامه دارد و نقض آتش بس موقت محسوب نمی شود. حماس در این روز به شلیک راکت به سوی اسرائیل ادامه داد و 65 فروند راکتِ شلیک شده تنها در روز بیست و هفتم ژوئیه در اسرائیل ردگیری شد هرچند که در چهار روز قبل از آن، از ابعاد راکت اندازی های پیشین کاسته شده است.
اقدامات زمینی
اقدامات ارتش
رئوس اقدامات
3. در شبانه روز اخیر نیز محور عملیات زمینی ارتش اسرائیل به مقابله با دالان های تروریستی کنده شده از غزه به سوی خاک اسرائیل معطوف بود. ارتشبد بنی گانتس، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، خود شخصاً از نیروهای ارتش در غزه بازدید کرد. او در سخنانی خطاب به سربازان، دستآوردهای این عملیات را مورد تمجید قرار داد و گفت تمامی تلاش های دشمن برای رخنه به خاک اسرائیل ناکام ماند، و بر لزوم مقابله با دالان ها تاکید کرد (سخنگوی ارتش اسرائیل، بیست و هفتم ژوئیه 2014).
4. بامداد روز بیست و هفتم ژوئیه کابینه محدود امنیتی- سیاسی اسرائیل (دربرگیرنده شماری از وزیران پست های حساس) آتش بس بشردوستانه را برای 24 ساعت دیگر تمدید کرد اما چون حماس حملات راکتی را ادامه داده بود، رابرت سری، نماینده سازمان ملل در منطقه بار دیگر درخواست کرد که اسرائیل برقراری آتش بس را بررسی کند. سامی ابوزهری، سخنگوی حماس نیز بعداً اعلام کرد که این سازمان هم با برقراری آتش بس از ساعت 14:00 به مدت 24 ساعت موافق است اما اسرائیل آن را رد کرد.
5. در همین حال، در ساعات شامگاهی این روز، بنا بدرخواست باراک اوباما، رییس جمهوری آمریکا و شورای امنیت سازمان ملل که ابتکار عمل مصر برای آتش بس را مورد بررسی قرار داده بود، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل تصمیم گرفت که فرمان قطع عملیات ارتش اسرائیل را صادر کند اما تنها به تعرض های مشخص حماس و تروریست های دیگر پاسخ داده شود ولی همزمان، مقابله با دالان های تروریستی نیز ادامه یابد.
جزییات برخی از اقدامات ارتش دفاعی اسرائیل
6. سرهنگ موتی آلموز، سخنگوی ارتش اسرائیل، (در بیست و هفتم ژوئیه 2014) تاکید کرد که قطع آتشباری ها با اقدام ارتش در مقابله با دالانهای زیرزمینی تروریستی که حفر شده است، تناقضی ندارد. در این روز، از جمله مقادیری ساز و برگ نظامی و ازجمله اسلحه کلاچنیکف (کلاشینکف) و جلیقه های ضد گلوله و تجهیزات مخابراتی از تروریست های غزه بدست آمد.
7. روز بیست و ششم ژوئیه 2014 به سوی اتومبیل حامل محمد اسماعیل سعدی عقلوق، فعال شاخه نظامی حماس، در غزه آتشباری شد که به هلاکت او انجامید. او از فعالان واحد راکتی در تولید این جنگ افزار بود و نیز در تولید پهپاد برای حماس فعالیت داشت (سخنگوی ارتش اسرائیل، بیست و هفتم ژوئیه 2014).
کشف و انهدام تونل های تروریستی
8. تا کنون، نیمی از دالانهای تروریستی کشف شده که به سوی خاک اسرائیل حفر شده بود، منهدم شده است. در بیست و هفتم ژوئیه 2014 از جمله یک دالان در جنوب نوار غزه و نیز دالانی دیگر در شمال غزه تقریباً به طور کامل منهدم شد. همچنین نیروهای ارتش اسرائیل سه دهانه تونل های تروریستی دیگر را کشف کردند (سخنگوی ارتش اسرائیل، بیست و هفتم ژوئیه 2014).
عملیات ارتش علیه هدف های تروریستی ادامه دارد
9. همزمان با عملیات زمینی ارتش، حملات هوایی جنگنده ها و پهپادها به سوی هدف های تروریستی نیز ادامه دارد. تا این روز 3,690عملیات هوایی در سراسر غزه صورت گرفته است (سخنگوی ارتش اسرائیل، بیست و هفتم ژوئیه2014). در طول روز بیست و هفتم ژوئیه به بیست هدف تروریستی حمله شد، که ازجمله، تونل ها و راکت- اندازها و نیز باندهای شبه نظامی و زیربناهای تروریستی را دربرگرفت.
تلفات وارده به ارتش اسرائیل
10. تا این روز، شمار تلفات نظامی اسرائیل 42 نفر است. 117 سرباز نیز در این روز در بیمارستان های کشور بستری هستند که حال یکی از آنها بشدت وخیم، پنج نفر جراحات سخت و بقیه در وضع متوسط و یا دارای جراحات سبک هستند (هاآرتص، بیست و هشتم ژوئیه 2014).
حملات راکتی به خاک اسرائیل
11. حملات راکتی و خمپاره ای به سوی اسرائیل ادامه دارد. تا کنون2,160 راکت ردگیری شده است که سامانه «گنبد آهنین»، بیش از 450 راکت را که خطر اصابت آن به نقاط مسکونی می رفت، در آسمان شکار و منهدم کرده است.
12. در طول روز بیست و هفتم ژوئیه 2014، شمار 65 راکت ردگیری شد هر چند که از ابعاد راکت اندازی ها کاسته شده است. اکثر راکت ها جنوب کشور را هدف گرفته هر چند که در بامداد این روز، حمله ای نیز به مناطق ساحلی مرکز اسرائیل صورت گرفت. در ساعات ظهر نیز که اسرائیل با درخواست سازمان ملل برای تمدید آتش بس موافقت نکرده بود، حملات راکتی اوج گرفت و یک زن در حمله خمپاره ای به منطقه «اشکول» به طور میانگین در خانه خود زخمی شد.
نمودار شلیک راکتی از غزه به اسرائیل در عملیات «صخره استوار»[1]
13. شاخه های نظامی حماس و جهاد اسلامی فلسطین مانند روزهای پیشین، مسئولیت اکثر شلیک های راکتی را برعهده گرفتند (هم حملات راکتی و خمپاره ای به سوی شهرهای اسرائیل و هم حمله به نیروهای نظامی اسرائیلی مستقر در غزه یا نزدیک به این باریکه).
تروریست ها از مدرسه متعلق به سازمان ملل متحد درغزه راکت اندازی می کنند: https://www.youtube.com/watch?v=J-fh-fRs7To#t=11
ادامه استقرار تروریست ها در بیمارستان «الشفاء» درغزه
تروریست ها بیمارستان «الشفاء» را به بازداشتگاه و محل بازجویی مبدل کرده اند
14. رجاء ابودقه، روزنامه نگار فرانسوی فلسطینی الاصل، که برای روزنامه «لیبراسیون» گزارش تهیه می کند، می گوید که نیروهای امنیتی حماس او را به بازجویی فرا خوانده و از او خواستند به بیمارستان «الشفاء» برود و در آنجا بازجویی پس دهد. او تعریف می کند که نیروهای تروریستی حماس بر بخشی از این بیمارستان مسلط شده و آنجا را به ستادی برای بازجویی و بازداشت مبدل کرده اند. وی این افراد را عضو شاخه نظامی حماس توصیف می کند. ابودقه گفته است که این بازجویان مسلح به او توصیه کردند (هشدار دادند) «که برایش بهتر است نوار غزه را ترک کند (روزنامه فرانسوی «لیبراسیون»، بیست و هفتم ژوئیه 2014).
15. این نخستین بار نیست که تروریست های حماس از این بیمارستان مهم در غزه به عنوان ستاد تروریستی سوء استفاده می کنند. در جریان عملیات «سرب گداخته» در ژانویه 200 نیز نیروهای جنبش فتح اعلام کردند که حماس بخش رنتگن بیمارستان را به بازداشتگاه و اتاق های بازجویی مبدل کرده بود («العهد»، وبسایت همسو با فتح، بیست و یکم ژانویه 2009).
جمعیت غزه
16. شمار کشته های فلسطینی تا کنون (بیست و هشتم ژوئیه 2014) به 972 نفر رسیده است. به این تعداد باید حدود یکصد کشته دیگر را که جسد آنها هنوز از زیر آوار برداشته نشده است، اضافه کرد. بدین ترتیب،تعداد کشته ها بیش از هزار نفر است.
17. شمار 972 کشته را می توان (بر اساس گزارش غیر نهایی و تا تاریخ 28 ژوئیه 2014) اینگونه دسته بندی کرد: الف- 309 تروریست که به این سازمان ها تعلق دارند: 1) 169 فعال حماس. 2) 93 فعال جهاد اسلامی فلسطین. 3) 47 فعال از سایر سازمان های تروریستی. ب- 307 نفر در ترور دخیل نبوده اند. ج – 356 نفر، که دخالت آنها در ترور هنوز روشن نیست.. |
18. کریس گانتس، سخنگوی «اونرا» گفت، 173123 شهروند فلسطینی از خانه های خود رفته و در 84 موسسه وابسته به سازمان ملل متحد دراسراسر غزه پناه گرفته اند (که معادل حدود یک دهم از جمعیت باریکه غزه است). او گفت دویست تُن مواد غذایی هر روز میان این گروه بزرگ توزیع می شود (توییتر سخنگوی سازمان ملل متحد، 27 ژوئیه2014).
19. وزارت امور زیربنایی در دولت فلسطینی در غزه گزارش داد که 23 هزار واحد مسکونی به طور نسبی آسیب دیده که از این میان، 1960 خانه کاملاً منهدم شده است و نیز 50 مسجد لطمه خورده و هفت بیمارستان نیز متحمل آسیب شده است (رسانه های فلسطینی، بیست و ششم ژوئیه 2014).
ساکنان غزه برای برگزاری نماز عید فطر به مساجد می روند («وفا»، 27 ژوئیه 2014).
ضربه به مدرسه زیر پوشش سازمان ملل متحد
20. نتایج تحقیق ارتش اسرائیل نشان می دهد که مدرسه وابسته به سازمان ملل (که بیست و چهارم ژوئیه 2014 در منطقه «بیت حانون» در شمال غزه آسیب دید)، بر اثر خمپاره شلیک شده از توپخانه زمینی ارتش اسرائیل ضربه خورد اما عکس ها و تصاویر نشان می دهد که در لحظه این رخداد، مدرسه از جمعیت خالی بود و لذا، این احتمال که کسی آسیب دیده باشد، ضعیف است. این تحقیق نشان می دهد که ارتش بخاطر عملیات حماس که از این ساختمان یا اطراف آن اقدام به آتشباری کرده بود، گلوله تانک شلیک کرد (رادیو ارتش اسرائیل، بیست و هفتم ژوئیه 2014).
گذرگاهها
گذرگاه «کرم شالوم»
21. گذرگاه «کرم شالوم» از آغاز بحران، شاهد عبور 1154 کامیون، حامل انواع کالاهای اساسی و مایحتاج اولیه و سوخت برای مردم غزه بوده است. بخشی از محموله های انتقال یافته نیز دارو و تجهیزات پزشکی است. از آتش بس بشردوستانه نیز برای تعمیر بخشی از آسیب وارده به زیربناهای حیاتی، مانند برق و آب، استفاده شد (وبسایت دفتر همآهنگی عملیات ارتش اسرائیل در ارتباط با مناطق فلسطینی نشین، بیست و هفتم ژوئیه 2014).
گذرگاه «الرفح»
21. گذرگاه «الرفح» با موافقت مصر، برای تردد فلسطینی های دو سوی مرز مصر و غزه بخاطر عید فطر به طور موقت گشوده شد. همچنین با مجوز مصر، بر شمار نیروهای مصری مستقر در این گذرگاه افزوده شد تا بر تردد فلسطینیها نظارت کنند («المصری الیوم»، بیست و هفتم ژوئیه 2014). عادل عدوی، وزیر بهداشت و درمان مصر، گفت 94 فلسطینی در بیمارستانهای مصر درمان شده اند. اما اتحادیه داروسازان مصر گفت که دولت این کشور درخواست این اتحادیه را برای انتقال دومین کاروان به غزه رد کرده زیرا گذرگاه بسته بوده است («المصری الیوم»، بیست و هفتم ژوئیه 2014). .
کمک به نوار غزه
22. وزیر بهداشت و درمان در دولت فلسطینی اعلام کرد 12 کامیون حامل دارو و تجهیزات پزشکی از سوی انبارهای این وزارتخانه (در کرانه باختری) به غزه برای بیمارستانها و اتاق های عمل آنها فرستاده شده، و او بر آمادگی این وزارتخانه برای تداوم ارسال این محموله ها تاکید کرد («وفا»، 27 ژوئیه 2014).
23. سفارتخانه مراکش در مصر نیز اعلام کرد 155 تُن مواد غذایی، دارو و سایر کمک های بشردوستانه برای غزه ارسال کرده است، که از طریق گذرگاه «الرفح»، ضمن همآهنگی با مقامات مصر، وارد غزه شده است («المصری الیوم»، بیست و ششم ژوئیه 2014).
یهودا و شومرون (کرانه باختری)
24. تظاهرات اعتراضی فلسطینی های کرانه باختری در ابراز همبستگی با غزه که برخی از آنها با خشونت و تنش شدید همراه می شود، ادامه یافته است. سازمان حماس در شهر شخم، نابلس، در بیانیه ای، ساکنان این منطقه را فراخواند که پس از برگزاری نماز عید فطر در مسجد «النصر» در مرکز شهر، به «راهپیمایی مقاومت فلسطینی» بپیوندند (صفحه فیسبوک «جبهه اسلامی» در دانشگاه «النجاح» در نابلس، بیست و هفتم ژوئیه 2014).
پوستر حماس (عکس از: صفحه فیسبوک «جبهه اسلامی» در دانشگاه «النجاح» در شهر نابلس، 27 ژوئیه 2014).
ادامه تلاش ها برای برقراری آتش بس «بشردوستانه» و سپس، آتش بس پایدار
25. باراک اوباما، رییس جمهوری آمریکا، در تماس تلفنی با بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، بر لزوم برقراری آتش بس بشردوستانه فوری و بدون پیش شرط تاکید کرد، و گفت این آتش بس باید به عملیات آتشباری خاتمه داده و به آتش بس پایدار، بر اساس تفاهم های بدست آمده در پایان عملیات هشت روز نوامبر 2012، منجر گردد. اوباما حمایت آمریکا را از ابتکار عمل سیاسی مصر، ضمن همآهنگی با مقامات منطقه ای و بین المللی مورد تاکید قرار داد. ساعاتی پس از آن نیز شورای امنیت سازمان ملل متحد به اتفاق آراء از اسرائیل و حماس خواست این آتش بس بشردوستانه را بدون هیچ پیش شرطی در طول ایام عید فطر و پس از آن، بپذیرند («هاآرتص»، بیست و هشتم ژوئیه 2014).
اظهارات سران حماس
26. اسامه حمدان، مقام ارشد حماس و مسئول امور خارجی این سازمان، در لبنان، اسرائیل را به رد آتش بس اعلام شده از سوی دبیرکل سازمان ملل متحد متهم کرد و نیز گفت که تماس های حماس با اسرائیل تنها به صورت غیر مستقیم انجام می شود و همچنین گفت، حماس خواهان گرفتن تضمین هایی روشن و الزام آور از طرف اسرائیلی است که امکان ادامه حمله از «دشمن» را سلب کند. وی گفت درخواست های حماس برای گرفتن تضمین ها بروی میز گفت و گوهای میانجی گرها قرار دارد («الشرق الاوسط»، بیست و هفتم ژوئیه 2014).
27. سامی ابوزهری، سخنگوی حماس در غزه، گفت که حماس به آتش بس بشردوستانه نیازی ندارد بلکه تنها بخاطر نیازهای مردم غزه است که به درخواست رابرت سری، نماینده سازمان ملل در منطقه، برای تمدید آتش بس برای 24 ساعت دیگر، پاسخ مثبت داده است. وی اسرائیل را متهم کرد که در موارد پیشین از آتش بس موقتی به ساکنان مناطق تخلیه شده اجازه بازگشت، و نیز امکان تخلیه همه اجساد باقیمانده در زیر آوارها و یا تخلیه مجروحین را نداده است («الجزیره»، بیست و هفتم ژوئیه 2014).
28. عزت الرشق، از سران حماس، در واکنش به درخواست رییس جمهوری آمریکا در خصوص لزوم خلع سلاح شبه نظامیان در غزه، در توییتر خود چنین نوشت: «پیش از این نیز یک میلیون بار دیگر گفته ایم، نفس کسی که بخواهد ما را خلع سلاح کند، خواهیم گرفت…» (صفحه توییتر عزت الرشق، بیست و هفتم ژوئیه 2014).
اظهارات سران جهاد اسلامی فلسطین
29. رمضان عبدالله شلح، دبیرکل جهاد اسلامی فلسطین، در سخنرانی به مناسبت عید فطر ادعا کرده و گفت «مبارزان مقاومت توانسته اند توازن جدیدی از قوا در برابر دشمن ایجاد کنند، که در آینده نقش مهمی در معادلات خواهد داشت»، و افزود، «در آینده نیز به حملات تا پاسخگویی به مطالبات مشروع خود، که توقف تجاوزگری اسرائیلی و رفع حصر غزه است، ادامه خواهیم داد» («پال تودی»، بیست و هشتم ژوئیه 2014).
تلاشهای رهبری تشکیلات خودگردان فلسطینی
30. محمود عباس در سفری برق آسا به عربستان با پادشاه آن کشور، در حضور هیات هایی از دو طرف، در خصوص بحران غزه گفت و گو کرد («وفا»، بیست و هفتم ژوئیه 2014).
نبرد سیاسی، حقوقی و تبلیغاتی
ماشین تبلیغاتی حماس
31. در ادامه شماری از تصاویر انتشار یافته در صفحات فیسبوک و توییتر حماس و همسو با آن، مورد اشاره قرار می گیرد:
الف- شاخه نظامی حماس یک ویدئو کلیپ خیالی را منتشر کرده که در آن ادعای انحراف و ساقط کردن یک جنگنده اف- 16 اسرائیلی و دستگیری خلبان آن مطرح می شود. در پایان این کلیپ به زبان عبری نوشته شده است: «در آسمان سرزمین مقدس ما جایی برای پرواز شما وجود ندارد».
ب – حماس همچنین ادعای ساقط کردن یک پهپاد اسرائیلی در منطقه «التفاح» در غزه را مطرح کرده است (وبسایت «یگانهای عزالدین القسام»، بیست و هفتم ژوئیه 2014).
ج – «مرکز رسانه فلسطینی» که همسو با حماس است، عکس هایی را که از سوی نیروهای حماس گرفته شده و در آن ادعای به غنیمت گرفتن تجهیزات جنگی اسرائیلی، از جمله راکت انداز اسرائیلی در منطقه خان یونس، در جنوب غزه، مطرح شده، منتشر کرده است (صفحه فیسبوک «مرکز رسانه فلسطینی»، بیست و هفتم ژوئیه 2014).
برپایی «کمیته تحقیق» از سوی شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد
32. فلسطینی ها با مشاهده ابعاد ویرانی های برجای مانده از عملیات در منطقه «الشجاعیه» و «بیت حانون» در غزه، درخواست ها از نهادهای جهانی را برای ایجاد سرعت در برپایی «کمیته تحقیق» از اسرائیل از سوی شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد و نهادهای دیگر مطرح کردند. در این راستا:
الف – «کانون حقوق بشر الجسر العربی»، یک سازمان حقوق بشری در اردن، از اتحادیه عرب خواست کمیسیون تحقیق جداگانه ای برپا کند تا «جنایات جنگی» اسرائیل در غزه را مورد تفحص قرار دهد. این کانون اعلام کرد که شخصیت هایی از اردن و کشورهای عربی که ناظران کمیته دایمی حقوق بشر اتحادیه عرب هستند، آماده عضویت در این کمیسیون می باشند تا در نهایت، از اسرائیل در دیوان بین المللی لاهه شکایت شود («وفا»، بیست و ششم ژوئیه 2014).
ب – محمد ذحلان، عضو ارشد پیشین فتح و عضو کنونی شورای قانونگذاری فلسطینی، گفت اگر تشکیلات خودگردانی نتواند اسرائیل را به دیوان لاهه بکشاند، باید شکوائیه های خانواده های فلسطینی را که آسیب دیده اند، گردآوری و متمرکز کرده و آنها را به نهادهای حقوقی بین المللی ارائه کند («معان»، بیست و هفتم ژوئیه 2014).
[1] این نمودار نشان دهنده شلیک راکتی به خاک اسرائیل است و شامل شلیک انبوه خمپاره ای به سوی آبادی های غرب «نگب» و یا راکت هایی که در خودغزه فرود آمده اند، نمی شود.