رئوس گزارش
1. در سایه ادامه راکت پرانی به سوی اسرائیل، مصر طرحی را در مورد آتش بس از پانزدهم ژوئیه 2014 در ساعت 9:00 ارائه داد. کابینه سیاسی- امنیتی اسرائیل صبح روز پانزدهم ژوئیه 2014 در پی نشستی با ریاست بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر، اعلام کرد طرح مصر را می پذیرد و آتش بس را رعایت می کند. در مقابل سازمان های حماس و جهاد اسلامی فلسطین طرح مصر را رد کردند و اعلام داشتند این طرح برای آنها الزام آور نیست و راکت پرانی نه تنها ادامه یافت، بلکه گسترش نیز پیدا کرد. تشکل های مسلح فلسطینی در این روز ابتداء به سوی شهرها و آبادی های اسرائیلی نشین نزدیک غزه و سپس به سوی شهرهای بزرگ تر مانند اشکلون، اشدود، ریشون لتصیون، زیخرون یعکوو و یوکنعام راکت شلیک کردند.
تماس های به عمل آمده برای آتش بس
طرح مصر
2. در روز چهاردهم ژوئیه در ساعات غروب، وزارت خارجه مصر اطلاع داد آن کشور طرحی را برای آتش بس از آغاز روز پانزدهم ژوئیه 2014 در ساعت 9:00 ارائه می دهد. به موجب طرح مصر (به نوشته «الیوم السابع»، چهاردهم ژوئیه 2014):
الف- اسرائیل هر گونه عملیات نظامی علیه نوار غزه را از طریق دریا، هوا و خشکی متوقف می کند.
ب – همه سازمان های فلسطینی فعال در نوار غزه تحرکات علیه اسرائیل از نوار غزه، دریا و خشکی و زیرزمین را قطع می نمایند (یعنی از طریق تونل) بویژه هرگونه شلیک راکتی و آسیب رسانی به شهروندان غیرنظامی متوقف می شود.
ج – گذرگاه ها گشوده می شوند و تسهیلاتی در مورد انتقال انسان و کالا برقرار می گردد.
د – ظرف 48 ساعت هیات های بلندپایه ای از سوی اسرائیل و فلسطینی ها در قاهره تشکیل جلسه می دهند تا در مورد راه های استحکام آتش بس رایزنی کنند. گفت و گو با دو طرف به صورت جداگانه از سوی کشور مصر و براساس تفاهم هایی که در پایان عملیات نظامی «ستون ابرها» به دست آمده بود انجام می شود.
ه – دو طرف تعهد می کنند به اقدامی که اثر منفی بر اجرای توافق های بدست آمده بگذارد دست نزنند.
و- مصر بر اجرای توافق نظارت خواهد داشت.
واکنش اسرائیل
3. صبح روز پانزدهم ژوئیه 2014، کابینه سیاسی – امنیتی اسرائیل در پی یک نشست اعلام کرد، تصمیم گرفته طرح مصر را بپذیرد و اسرائیل در ساعت 9:00 آتش بس را اجرا خواهد کرد. کابینه همچنین اعلام داشت اسرائیل از این ساعت به بعد خود را مکلف خواهد دانست دیگر به غزه حمله نکند. دو وزیر ارشد، نفتالی بنت، وزیر صنایع و رهبر حزب «خانه یهودی» و آویگدور لیبرمن، وزیر امور خارجه و رهبر حزب «اسرائیل خانه ما» با این تصمیم مخالفت ورزیدند.
واکنش حماس
4. حماس طرح مصر را برای آتش بس رد کرد. در اعلامیه ای که شاخه نظامی حماس انتشار داد اعلام داشت که هیچ منبع رسمی در مورد شرایط آتش بس با آن تماس نگرفته است و اگر هم چنین طرحی ارائه شود، حماس آن را بلافاصله رد خواهد کرد چرا که طرح به مفهوم تسلیم و به زانو درآمدن است و فاقد ارزش می باشد. بنابراین اطلاعیه جنگ با اسرائیل ادامه می یابد و شدیدتر و جدی تر خواهد شد (وبسایت شاخه نظامی حماس، پانزدهم ژوئیه2014).
5. در پی ارائه طرح مصر و تصمیم کابینه اسرائیل سخنگویان حماس و جهاد اسلامی فلسطین واکنش هایی نشان دادند:
الف –اسامه حمدان، مسئول روابط خارجی حماس گفت که تصمیم اسرائیل فاقد محتوی است و مورد توجه قرار نمی گیرد. او افزود: هیچگونه طرحی به حماس ارائه نشده و حماس با هرگونه «باج گیری» و تسلیم در قبال شرایطی که با حقوق «مقاومت» و خواسته های آن در تضاد باشد مخالفت می ورزد («الرساله.نت»، پانزدهم ژوئیه 2014).
ب- سامی ابوزهری، سخنگوی حماس گفت حماس به هیچ وجه طرح مصر را نمی پذیرد. به گفته او، آنها در مورد آن از رسانه ها اطلاع یافته اند و لذا حماس خود را نسبت به اجرای آن موظف نمی داند. به گفته وی، آتش بس یک طرفه از سوی اسرائیل حماس را ملزم نمی کند و هیچگونه مفهومی ندارد («الجزیره»، پانزدهم ژوئیه 2014).
ج-ابواحمد، سخنگوی شاخه نظامی جهاد اسلامی فلسطین گفت که اسرائیل در اعلام این که طرح مصر را پذیرفته «دروغ» می گوید. وی افزود: «چیزی در صحنه عمل تفاوت نکرده است»، یعنی «جنگ ادامه دارد» («صوت القدس»، پانزدهم ژوئیه 2014).
ادامه شلیک راکتی و اطلاعیه نخست وزیر اسرائیل
6. پس از اعلام اسرائیل که آتش بس را پذیرفته است، عملا شلیک راکتی از غزه به سوی اسرائیل ادامه یافت و حتی شدت گرفت. دو ساعت پس از اعلامیه، شلیک راکتی به سوی آبادی های اسرائیلی نشین حومه غزه از سر گرفته شد و کمی بعد راکت پرانی به طرف اشکلون، اشدود، حومه ریشون لتصیون، یاونه، زیخرون یعکوو، و یکنعام گسترش یافت و در اشدود موجب خساراتی شد و تجدید راکت پرانی ها در آبادی های نگب مردم را هراسان کرد و وحشت آفرینی نمود.
7. در ادامه شلیک راکتی به سوی اسرائیل و خودداری حماس و جهاد اسلامی از پذیرفتن آتش بس، نخست وزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو در یک کنفرانس مطبوعاتی اعلام داشت اگر حماس پیشنهاد آتش بس را بپذیرد اسرائیل از نظر بین المللی حق خواهد داشت عملیات نظامی خود را تا به دست آمدن آرامش مورد نظر گسترش بدهد. به گفته وی، نظر به وضعی که بوجود آمده است، ارتش اسرائیل بر حملات خود خواهد افزود («وای.نت»، ynet،پانزدهم ژوئیه2014).
عملیات ارتش اسرائیل
حمله به اهداف تروریستی در نوار غزه
8. در طول شبانه روز اخیر، ارتش اسرائیل به حمله به اهداف تروریستی در سراسر نوار غزه ادامه داد و در مجموع بیش از 1,500هدف تروریستی در نوار غزه مورد حمله قرار گرفت و از جمله به بیش از 700 راکت انداز، 130 هدف شبه نظامی و حدود 100 تن از فعالان شاخه های شبه نظامیان حمله شد. افزون بر آن 220 بار تونل های زیرزمینی در نوار غزه هدف قرار گرفتند (سخنگوی ارتش اسرائیل، پانزدهم ژوئیه2014).
9. در چهاردهم ژوئیه2014، حمله به اهداف تروریستی در نوار غزه ادامه یافت. در مجموع در طول روز بیش از یکصد حمله صورت گرفت، و از جمله این هدف ها:
الف-شش راکت انداز که از آنها به سوی شهر سدورت راکت شلیک می شد و محلی که از آنجا به سوی «کیسوفیم» راکت پرتاب می گردید.
ب- سی و سه راکت انداز پنهان شده در زیر زمین
ج– هشت انبار جنگ افزار،
د- چهار محل اقامت فرماندهان که از آنها به عنوان ستاد فرماندهی نیز استفاده می شد،
ه – هفت حمله به تونل های ویژه ترور
و– 9 تن از فعالان تروریستی مسئول راکت و خمپاره اندازی به خاک اسرائیل،
ز– محل شلیک راکت های میان برد نیز از سوی نیروی دریایی اسرائیل هدف قرار گرفت.
راست: حمله به «منطقه جوازات» در غزه که مورد استفاده تشکیلات امنیتی حماس بود («فلسطین الآن»، پانزدهم ژوئبه2014). چپ: محل زندان در حال ساخت در الرفح که از سوی جنگنده های اسرائیلی هدف قرار گرفت (صفحه فیسبوک وزارت کشور حماس در غزه، پانزدهم ژوئیه 2014)
وضع مردم ساکن نوار غزه
10. رسانه های فلسطینی و وزارت بهداشت و درمان دولت فلسطینی در غزه گزارش می دهند که از آغاز عملیات نظامی «صخره استوار» تا روز هشتم آن، 193 تن در نوار غزه کشته و بیش از 1385 تن زخمی شده اند. آژانس «اونرا» گزارش داد که هفده هزار تن از ساکنان شمال نوار غزه خانه های خود را ترک کرده اند و اکنون در مدارس آژانس در شمال نوار غزه به سر می برند (ویسایت آژانس پانزدهم ژوئیه 2014).
1. از بررسی هایی، که بر اساس اطلاعات اولیه نهاد مطالعاتی ما بدست آمده است، می توان اعلام کرد که کشته های غزه را این افراد تشکیل می دهند: الف- 72 تروریست، شامل: 1) 35 تن از فعالان حماس؛ اکثرا فعالان شاخه نظامی آن 2) 27 تن از فعالان جهاد اسلامی فلسطین 3) 10 تن فعالان سازمان های دیگر تروریستی. ب – 80 تن وابسته به هیچ گروهی نبوده اند. ج – 41 تن از کشته ها معلوم نیست تا چه حد در فعالیت های تروریستی دخیل بوده اند. |
11. گزارش سازمان ملل متحد در مورد وضع ساکنان نوار غزه حاکی است که هزاران نفر خانه های خود را ترک کرده اند؛ جریان برق با اخلال جدی روبروست و دارو کم است (وبسایت اداره رسیدگی به اوضاع بشر دوستانه از سوی سازمان ملل، چهاردهم ژوئیه 2014). در گزارش های روزنامه نگاران در نوار غزه وضع در آن منطقه شرح داده شد، و آمده است که میزان مواد غذایی کم است، کمبود آب نوشیدنی وجود دارد و قیمت مایحتاج اساسی بسیار بالا رفته است (وبسایت Middle East Eye, یازدهم ژوئیه2014).
وضع ساکنان اسرائیل و کرانه باختری رود اردن
12. در جریان عملیات نظامی 28 شهروند عادی و 17 سرباز اسرائیلی زخمی شدند. همچنین خسارات سنگینی به اموال اسرائیلیان وارد شد، گرچه به گفته سخنگوی اداره مالیات اسرائیل، تا کنون تنها 662 درخواست دریافت غرامت برای خسارات وارده مستقیم به این اداره ارائه شده است. به موجب این گزارش، به شماری ساختمان، خودرو و زمین کشاورزی خسارت وارد گردیده است. یادآور می شود که درخواست های دریافت غرامت به نحو محسوسی نسبت به درخواست ها در زمان انجام عملیات نظامی «ستون ابرها» که در طول هشت روز جنگ به 4,000 مورد رسید، کاهش دارد.
13. از آنجا که شلیک راکتی از نوار غزه جان ساکنان کرانه باختری رود اردن و مناطق فلسطینی را هم تهدید می کند، رؤسای دفتر اسرائیلی مسئول همآهنگی با فلسطینی ها، با منابع ذیربط در حکومت خودگردان فلسطینی تماس گرفته و به آنها یاد دادند که در صورت شلیک راکت از سوی نوار غزه چگونه رفتار کنند. همچنین شماره های تلفن فرماندهی پشت جبهه اسرائیل به آنها داده شد تا از طریق آنها راهنمایی های لازم را به زبان عربی دریافت کنند (سخنگوی ارتش اسرائیل، چهاردهم ژوئیه מ2014).
شلیک راکتی
14. در طول چند روز اخیر شلیک راکتی و خمپاره ای به صورت انبوه به سوی اسرائیل ادامه یافت. در مجموع در طول روزهای عملیات نظامی 940 فروند راکت در خاک اسرائیل بر زمین افتاد. سامانه دفاع ضد راکتی «گنبد آهنین»، بیش از 145 فروند راکت را که به سوی مراکز جمعیتی کشور پرتاب شده بودند، منحرف و در هوا شکار و منهدم ساخت.
15. طی شبانه روز اخیر دهها راکت دیگر به سوی خاک اسرائیل شلیک شده است. از این شمار پانزده فروند راکت توسط سامانه دفاع ضد راکتی «گنبد آهنین» منحرف و منهدم شده است. رویدادهای مهم از این قرارند:
الف – در چهاردهم ژوئیه 2014، حدود ساعت 18:00 یک فروند راکت به سوی شهر بئرشبع شلیک شد که در جریان آن دو خواهر یازده و دوازده ساله ساکن آبادی بدوی نشین حومه بئرشبع زخمی شدند که جراحت یکی از آنها شدید می باشد.
ب – در ظهر روز سیزدهم ژوئیه 2014، یک فروند راکت که به سوی شهر «اشدود» شلیک شده بود به یک واحد مسکونی اصابت کرد و کودکی هشت ساله بطور سطحی زخمی گردید ولی خسارات سنگینی نیز به خانه وارد شد.
ج – در چهاردهم ژوئیه 2014، یک فروند راکت در آبادی های جنوب بر زمین افتاد و موجب زخمی شدن یک سرباز به طرز سطحی شد.
نمودار روزانه شلیک راکتی از غزه به اسرائیل در جریان عملیات نظامی «صخره استوار»[1]
حماس مسئولیت شلیک راکتی را برعهده گرفت
16. شاخه نظامی حماس مسئولیت شلیک راکتی به صورت گسترده بویژه شلیک راکت های میان برد در طول روز را را برعهده گرفت (وبسایت شاخه نظامی حماس، سیزدهم ژوئیه 2014). افزون بر حماس، شاخه نظامی جهاد اسلامی فلسطین و شاخه نظامی جبهه خلق برای آزادی فلسطین، جبهه دموکراتیک؛ یگان های مقاومت مردمی و چند سازمان تروریستی محلی نیز آشکارا شلیک راکتی به ویژه به سوی منطقه حومه غزه را بر عهده گرفتند.
شلیک راکت ضد تانک به سوی نیروی ارتش اسرائیل
17. در چهاردهم ژوئیه طی ساعات بعدازظهر یک فروند راکت ضد تانک به سوی نیروی ارتش اسرائیل در شمال نوار غزه شلیک شد ولی سامانه سیستم دفاعی تانک موفق شد آن را منحرف و منهدم سازد و لذا به کسی آسیبی وارد نشد و زیان مالی نیز به بار نیآمد (سخنگوی ارتش اسرائیل، چهاردهم ژوئیه 2014). شاخه نظامی حماس رسما مسئولیت شلیک این راکت را بر عهده گرفت (وبسایت شاخه نظامی حماس، چهاردهم ژوئیه 2014).
شکار یک پهپاد
18. صبح روز چهاردهم ژوئیه 2014 وجود یک پهپاد که از نوار غزه به فضای ساحلی اسرائیل رخنه کرده بود شناسایی شد. این پهپاد توسط یک فروند موشک زمین به هوا از نوع پاتریوت در مجاورت شهر اشدود هدف قرار گرفت (سخنگوی ارتش اسرائیل، چهاردهم ژوئیه 2014).
19. علیرغم سقوط پهپاد، حماس ارسال آن را «یک دستآورد» برای خود توصیف کرد و به دروغ ادعا کرد که هدف، نشان دادن توان هوایی این سازمان بوده است:
الف – مشیر المصری، سخنگوی حماس، گفت که ارسال این پهپاد به آسمان اسرائیل ناشی از افزایش کیفی توان حماس است و از نظر راهبردی مهم است و توان بازدارندگی حماس را که پیشتر از آن سخن گفته بود، تقویت می کند («پال تودی»، چهاردهم ژوئیه 2014).
ب – شاخه نظامی حماس دریک بیانیه رسمی نوشت پهپاد اعزام شده سه گردش بر فراز اسرائیل انجام داده که یکی از آنها بر فراز ساختمانهای مهم دولت اسرائیل در تل آویو بوده است. این بیانیه همچنین اعلام کرد که شاخه نظامی حماس سه نوع پهپاد در اختیار دارد که یکی ویژه گردآوری اطلاعات، دومی ویژه حمله راکتی و سومی ویژه حمله و ترور انتحاری است (وبسایت شاخه نظامی، چهاردهم ژوئیه 2014).
عملیات در جبهه های دیگر
شلیک راکتی از لبنان، سوریه و شبه جزیره سینا
20. همزمان با جنگ در نوار غزه، شلیک راکتی گاه به گاه در مرزهای شمالی و جنوبی اسرائیل ادامه یافت.
از لبنان
21. در چهاردهم ژوئیه در ساعات دیر وقت غروب یک فروند راکت به سوی گالیل غربی شلیک گردید که آسیب جانی یا زیان مالی به همراه نداشت. ارتش اسرائیل با شلیک خمپاره و بمب های نورافشان به سوی محل پرتاب راکت واکنش نشان داد. اسرائیل همچنین هشدار سختی نسبت به عواقب تداوم این نوع تعرضها از خاک لبنان به اسرائیل داد. این پیام از سوی نیروی «یونیفیل» (سپاه صلح سازمان ملل) به دولت لبنان داده شد (سخنگوی ارتش اسرائیل، پانزدهم ژوئیه 2014). رسانه های لبنانی گزارش دادند که افراد ناشناسی دو فروند راکت از جنوب شهر صور به سوی اسرائیل شلیک کرده اند. همچنین گزارش شد که یکی از راکت ها در خاک لبنان منفجر شده بود. نیروهای ارتش لبنان منطقه ای را که از آنجا شلیک صورت گرفته بود مورد بازرسی قرار دادند و همراه با نیروهای «یونیفیل» به تحقیق پرداختند تا بدین وسیله محل عاملان راکت پرانی مشخص شود (آژانس خبرگزاری لبنان، چهاردهم ژوئیه 2014).
مرز سوریه
22. در چهاردهم ژوئیه 2014، در ساعت 18:00 یک فروند راکت از سوی خاک سوریه به طرف اسرائیل شلیک شد که در محوطه بازی کودکان در مجاورت یک آبادی سقوط کرد و آسیب جانی یا زیان مالی به همراه نیآورد.
شبه جزیره سینا
23. در پانزدهم ژوئیه 2014 در ساعت 13:00 چند فروند راکت به سوی شهر ایلات شلیک شد که دو فروند آن به نزدیکی یک هتل و دیگری به یکی از محلات شهر اصابت کرد. شاخه نظامی جهاد اسلامی فلسطین مسئولیت شلیک دو فروند راکت را به سوی شهر ایلات پذیرفت («پال تودی»، پانزدهم ژوئیه 2014). اما هنوز معلوم نیست براستی فعالان آن سازمان عامل این حمله بوده باشند.
نمودار شلیک راکتی به صورت منطقه ای به طرف اسرائیل
اوضاع در گذرگاهها
گذرگاه «کرم شالوم»
24. علیرغم شلیک بی وقفه راکتی و حملات نیروی هوایی اسرائیل، گذرگاه مرزی «کرم شالوم» همچنان به عنوان یک مرکز مهم برای انتقال کالا، دارو و انواع مایحتاج اساسی و سوخت برای نوار غزه عمل می کند. از راه این گذرگاه همه روزه با دهها کامیون و نفتکش مواد غذایی، تجهیزات پزشکی، سوخت و غیره به نوار غزه حمل می شود (همآهنگ کننده عملیات دولت اسرائیل در مناطق فلسطینی، چهاردهم ژوئیه 2014).
گذرگاه الرفح
25. منابع مصری گزارش دادند که گذرگاه الرفح برای خروج مجروحان فلسطینی جهت درمان در مصر و نیز برای تردد فلسطینی هایی که تابعیت مصر را نیز دارند و می خواهند از نوار غزه خارج شوند، گشوده است. این مقامات مصری همچنین گزارش دادند که در سیزدهم ژوئیه 2014، از سوی نیروهای امنیتی مصر برای فلسطینی های ساکن نوار غزه محموله هایی از کمک های بشردوستانه ارسال شده که از جمله شامل تجهیزات پزشکی و مواد غذایی می باشد («المصری الیوم»، چهاردهم ژوئیه 2014).
اظهار نظرها
حماس
26. اسماعیل هنیه، معاون رییس دفتر سیاسی حماس، در یک سخنرانی که از پیش ضبط شده بود، خطاب به شاخه نظامی سازمان خود گفت فعالان آن با عملیات روزهای اخیر ثابت کردند که وقت را در طول دوران آتش بس در پی عملیات نظامی «ستون ابرها» تلف نکرده و توانسته اند که توان خود را بشدت تقویت کنند. او گفت: «شما در روزهای اخیر یکی از داستان های قابل تقدیر قوم فلسطینی را به نگارش درآورده اید». هنیه یادآور شد که فعالان شاخه نظامی حماس آغازگر جنگ علیه اسرائیل که کشتن کودکان و خانواده های کامل را هدف قرار داده است، نبوده اند (شبکه «الاقصی»، چهاردهم ژوئیه 2014).
27. مشیر المصری، از سران حماس، گفت، با آنکه اسرائیل آغازگر جنگ بوده ولی نمی تو.اند در مورد زمان و چگونگی پایان آن تصمیم بگیرد. به گفته او، «حماس تلاش های مصر را نفی نمی کند ولی مصر باید به فلسطینیان کمک کند و نه آنکه تنها نقش میانجی را ایفاء نماید. مشیر المصری گفت تا زمانی که اسرائیل تسلیم شرایط حماس نشده هیچ میانجی نباید به آنها رجوع کند («پال تودی»، چهاردهم ژوئیه 2014).
حکومت خودگردان فلسطینی
28. محمود عباس، رهبر تشکیلات خودگردانی، نامه ای رسمی را از سوی کادر رهبری فلسطینی برای آقای بان گی مون، دبیر کل سازمان ملل فرستاد و در آن خواستار شد که جامعه بین المللی از فلسطینی ها دفاع کند. محمود عباس به هنگام سپردن نامه به فرستاده دبیر کل سازمان ملل رابرت سری گفت: حملات اسرائیل به نوار غزه همچنان ادامه دارد («الایام»، چهاردهم ژوئیه 2014). همزمان کمیته مرکزی فتح به ریاست محمود عباس تشکیل جلسه داد و او تلاش های بین المللی و منطقه ای را که در مورد توقف کشتار فلسطینی ها در نوار غزه انجام می گیرد به اطلاع اعضاء رسانید («الایام»، چهاردهم ژوئیه 2014).
[1] این نمودار تنها نشانگر سقوط راکت های اصابت کرده به خاک اسرائیل است و شامل شلیک خمپاره ای و یا راکت های برد کوتاهی که به خود غزه اصابت کرده است، نمی شود.